خلق اثر هنری از عناصر چهارگانه

هنری برآمده از جان و دل

وقتی عشق و احساس را به دستان هنرمند خود می سپارد، چنان نقشی بر گِل می زند که گویی روح به او دمیده و زنده اش می کند. رنگ و خط و خیال در هم می آمیزند و راز و رمزهای هنر را به نمایش می گذارند. سفالینه ای ساده و گِلی که در دستان هنرمند سفالگری، خلق شده، حال به نقش و نگاری، به شکوه و جلوه در آمده است و بالندگی می کند. او به خودش می بالد و ما به هنرمندانی که به هنر خود، انگار خاک را به سخن آورده اند.

حکایت هنرمندانیست از سرزمین مان که با نگارگری ها و نقاشی های زیبای خود، بر روی ظروف سفالی مثل گلدان، جام، لیوان و سایر وسایل، به آن جان بخشیده و زینتی هایی پر از حرف و هنر تولید می کنند.

چه بهتر از آنکه طاقچه خانه هایمان، به این دست ساخته های زیبا رنگین شود. البته که تنها استفاده تزئینی از وسایل هدف نیست و محصولاتی با امکان مصرف، مثل لیوان، بشقاب و غیره هم ساخته می شوند. در ادامه هنر نقاشی روی سفال و محصولات آن را بیشتر بشناسید.

خلق اثر هنری از عناصر چهارگانه

تاریخچه مختصر از نقاشی روی سفال

سفالگری، یک صنعت کهن است؛ قبل از اینکه انسان کشاورزی را بیاموزد، برای حفظ ذخیره غذایی خود از گِل رُس، ظرف ساخت. اینک ساخت سفال از حد ایجاد سوراخی در مشتی گِل به عنوان ظرف، بسیار فراتر رفته و انسان پیشرفته دلش کمال و ظرافت می خواهد. از رنگ ها شروع کردند و با رنگ سیاه و قرمز نقش های ساده ای روی سفال طراحی کردند. در ابتدا نقش ها ساده و هندسی بودند. کم کم گل و گیاه و حیوانات هم روی ظرف ها آمدند و شدند نقش های سفال. اما ذوق هنری، که پایان ندارد، نقاشی روی سفال همچنان به عنوان هنری ارزشمند، پیش رفت و بالنده شد. امروزه نقش هایی بر روی سفال ها می بینیم که خیره کننده و مسحور کننده اند.

خلق اثر هنری از عناصر چهارگانه

سرنوشت خاک تا نقاشی روی سفال

وقتی می گوییم خاک، نوعی حس خاص در ما بوجود می آید، شاید به خاطر اینکه سرشت انسان از خاک است و طبیعتش با آن در آمیخته است. خاک و آب دو عنصر حیات با هم ترکیب می شوند و مایه اصلی هنر سفالگری و در ادامه آن نقاشی روی سفال را شکل می دهند. گِل از خاک رُس به وجود می آید و بر چرخه ی گردانِ سفالگری می نشیند تا ببیند سرنوشت و دستان سفالگرِ خالقش، چه نقشی برای او رقم می زنند.

چرخ می چرخد و می چرخد و گل بر روی آن به خود می پیچد، مثل اینکه دارد رقص سماع می کند. شاید سفالگر، شعری را هم زمزمه کند که به تار و پود سفال می نشیند و با خودش همراه می کند و به خانه های ما می آورد. با حرکت دستان سفالگر بر روی مایه گِل رُس، سفال شکل و فرم می گیرد، گاه شبیه کوزه ای بلند می شود گاه کوزه ای کوتاه و گرد یا گلدانی با دهانه پهن و یا جامی خمیده.

در نهایت ظرف سفالی شکل می گیرد و اکنون وقتش است که سختی را تحمل کند و مقاوم شود. به کوره می رود و این بار آتش، عنصری دیگر از کائنات به آن افزوده می شود. مثل انسانی که با گذر از سختیهای زندگی، پخته و قوی می شود، سفال هم از این مرحله عبور می کند، تا از گِلی نازک و شکننده به سفالی مقاوم و بی نفوذ تبدیل شود. احتمالا در این میان، کوزه گر فوت کوزه گری اش را هم به سفال می دمد که آن را فقط خودش می داند کِی و چطور بوده است.

اکنون وقت آن رسیده که هنرمندان، برایش نقشه بکشند و از آنچه در قوه تخیل و هنری خود دارند، برای نقاشی روی سفال بهره گیرند. قلم در آب و رنگ می رود و روی سفال می نشیند. طرح و نقش و نگار همچون لباسی، به سفال زینت می دهند.
گاهی ممکن است بعد از نقاشی روی سفال، روی آن لایه ای لعابی هم بزنند که هم به آن درخشش و زیبایی می دهد و هم از نفوذ آب جلوگیری می کند و سفال را مقاوم تر می کند.

خلق اثر هنری از عناصر چهارگانه

حمایت از تولید کنندگان

اکنون سفال های آماده شده با فرم ها و نقش و نگارهای متنوع، مثال جوان های دم بخت، منتظرند تا هر کدام به خانه ای بروند و از آفریننده شان سخن بگویند. یکی از دختر جوانی که در کارگاه نگارگری در میدان امیرچخماق یزد، نشسته و با ذوق لطیف و هنری خود، نقش می زند و دوست دارد هنرش را به همه عرضه کند، می گوید. دیگری روایتی از پیرمردی به همراه دارد که در لالجین همدان خشت و گِلش را بنا نهاده و دختر کوچکش با کمی از خط بیرون زدگی، سفال را نقاشی کرده است. یکی دیگر از آذربایجان آمده، آنجا که این صنعت و هنر را دوباره زنده کردند و قصه هنرمندان آن دیار را بازگو می کند.

اگر دلتان پیش محصولات نقاشی روی سفال، گیر کرده و جای خالی آن را در خانه خود حس می کنید، می توانید به راحتی یکی را که دوست دارید بخرید و به چرخیدن چرخ سفالگری هم کمک کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده + 20 =